Yapay zeka yatırımları rekor seviyeye ulaşırken, ABD ve Çin bu alanda başı çekiyor. Sektörler dönüşüyor, regülasyonlar şekilleniyor.
Yapay zekanın (YZ) hızla yaygınlaşması, çip, veri merkezi ve enerji altyapısı yatırımlarını rekor seviyelere taşıdı. Nvidia, AMD, Microsoft, Google, Amazon ve Huawei gibi dev şirketlerin milyarlarca dolarlık yatırımları, enerji, yarı iletken ve savunma sanayilerini doğrudan etkiliyor.
Stanford Üniversitesi’nin verilerine göre, 2013-2025 döneminde özel sektör YZ yatırımları 757,3 milyar dolara ulaştı. Geçen yıl bu yatırımlar bir önceki yıla göre yüzde 127,5 artışla 344,7 milyar dolara çıkarak toplam yatırımın yaklaşık yarısını oluşturdu.
ABD’li şirketler geçen yılki yatırımların 285,9 milyar dolarıyla başı çekerken, Çinli şirketler 12,4 milyar dolar, Birleşik Krallık şirketleri ise 5,9 milyar dolar yatırım yaptı. Bazı yatırımların gizli yürütülmesi nedeniyle bu rakamların daha yüksek olması bekleniyor.
Türkiye, yapay zeka projelerine ağırlık vererek yeni bir strateji geliştiriyor. Yeni Eylem Planı’nın Kurban Bayramı sonrası açıklanması bekleniyor. 2021-2025 Ulusal Yapay Zeka Stratejisi’nin ardından atılacak yeni adımlarla yatırımların artırılması hedefleniyor.
Kurumsal yatırımlar dahil toplam YZ yatırımı geçen yıl yüzde 129,9 artışla 581,7 milyar dolara yükseldi. ABD, fonlanan şirket sayısında 1953 ile ilk sırada yer alırken, Birleşik Krallık 172, Çin ise 161 şirketle onu takip etti.
Çin, yayınlar, atıflar ve patentler konusunda liderliğini sürdürüyor; geçen yıl 35 patent alarak öne çıktı. Ülkeler, YZ’nin ekonomik fırsatlarını değerlendirirken sosyal, etik ve güvenlik risklerini kontrol altına almak için regülasyon mekanizmalarını devreye alıyor.
Veri güvenliği, telif hakları, dezenformasyon ve mahremiyet gibi konular hükümetlerin YZ politikalarında öncelik taşıyor. Avrupa Birliği’nin ‘AI Act’ düzenlemesi, ABD’nin güvenlik odaklı tartışmaları ve Çin’in devlet kontrolü yaklaşımı farklı regülasyon modelleri ortaya koyuyor. 2016’da G20 ülkeleri arasında YZ ile ilgili yasa sayısı sıfırken, bu sayı geçen yıl sonu itibarıyla 150’ye çıktı.
Yapay zeka, sağlıktan tarıma, ulaşımdan enerjiye, savunmadan finansa kadar birçok sektörü dönüştürüyor. Tarımda verimlilik artışı, sağlıkta erken teşhis ve uzaktan ameliyatlar, ulaşımda otonom araçlar ve akıllı yollar, enerjide yenilenebilir kaynakların optimizasyonu YZ ile mümkün hale geliyor.
Savunma sanayisinde otonom sistemler, hedef tespiti ve karar destek sistemleri stratejik önem kazanırken, bankacılık ve finans sektöründe dolandırıcılık tespiti, risk analizi ve kişiselleştirilmiş hizmetler yaygınlaşıyor. Ülkeler, YZ ile artan dolandırıcılık faaliyetlerine karşı da önlemler alıyor.
Yorum Yap