Miras davasının maliyeti yalnızca avukatlık ücretinden oluşmaz. Dava açılırken ödenen harçlar, tebligat ve posta işlemleri için yatırılan gider avansı, uyuşmazlığın gerektirdiği bilirkişi incelemesi ve keşif gibi delil giderleri ayrı kalemlerdir. Ödenecek toplam tutar; davanın türüne, talebin değerine, taraf sayısına ve yapılacak işlemlere göre değişir. Bu nedenle miras davası açma ücreti araştırılırken uyuşmazlığın mirasçılık belgesi, mirasın…
Miras davasının maliyeti yalnızca avukatlık ücretinden oluşmaz. Dava açılırken ödenen harçlar, tebligat ve posta işlemleri için yatırılan gider avansı, uyuşmazlığın gerektirdiği bilirkişi incelemesi ve keşif gibi delil giderleri ayrı kalemlerdir. Ödenecek toplam tutar; davanın türüne, talebin değerine, taraf sayısına ve yapılacak işlemlere göre değişir.
Bu nedenle miras davası açma ücreti araştırılırken uyuşmazlığın mirasçılık belgesi, mirasın paylaşılması, ortaklığın giderilmesi, muris muvazaası veya tenkis gibi hangi hukuki işlemle ilgili olduğu önce belirlenmelidir. Av. Özgür Onbaşı’nın hizmet sayfasında bu konular miras hukuku kapsamında ele alınan çalışma alanları arasında gösterilmektedir.
Miras davaları tek tip değildir. Bir mirasçının payına ilişkin tapu kaydının düzeltilmesini istediği dosya ile miras mallarının paylaşılmasını konu alan bir uyuşmazlık aynı usul işlemlerini gerektirmeyebilir. Bazı talepler belirli bir malvarlığı değeri üzerinden incelenirken bazı işlemlerde maktu harç uygulanabilir.
Dosyanın başlangıcında ödenen miktar da her zaman yargılamanın tamamındaki maliyeti göstermez. İlk aşamada öngörülmeyen bir bilirkişi incelemesine ihtiyaç duyulması, birden fazla taşınmaz hakkında keşif yapılması veya yeni taraflara tebligat çıkarılması ek avans yatırılmasını gerektirebilir. Talep miktarının sonradan artırılması halinde harcın tamamlanması da gündeme gelebilir.
| Masraf kalemi | Ne zaman doğar? | Neye göre değişir? |
|---|---|---|
| Başvurma harcı | Dava açılırken | İlgili yıl için geçerli harç tarifesine göre |
| Karar ve ilam harcı | Dava açılırken peşin kısmı ve karar aşamasında kalan kısmı gündeme gelebilir | Davanın maktu veya nispi harca tabi olmasına göre |
| Gider avansı | Dosyanın başlangıcında | Taraf sayısı ve öngörülen tebligat işlemlerine göre |
| Delil avansı | İnceleme veya delil toplama gerektiğinde | Bilirkişi alanı, keşif, tanık ve diğer delil işlemlerine göre |
| Vekalet ücreti | Avukat ile yapılan sözleşmeye göre | İşin kapsamı, dava değeri, aşamalar ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre |
| Kanun yolu giderleri | Karara karşı başvuru yapılırsa | Başvurunun türü ve geçerli tarifelere göre |
Başvurma harcı, dava açma işlemi nedeniyle alınan maktu bir yargı harcıdır. Karar ve ilam harcı ise uyuşmazlığın niteliğine göre maktu veya nispi olabilir. Maktu harçta uyuşmazlığın ekonomik değeri doğrudan hesaplama ölçütü değildir. Nispi harçta ise kanunun esas aldığı dava değeri önem kazanır.
Miras bırakanın yaptığı bir devrin geçersizliğinin ileri sürülmesi, saklı payın tamamlanmasının istenmesi veya belirli mallar üzerindeki hakkın tartışılması gibi taleplerde dava değerinin doğru gösterilmesi gerekebilir. Ancak her miras uyuşmazlığı otomatik olarak aynı harç yöntemine tabi değildir. Aynı dilekçede birden fazla talep bulunması da harç değerlendirmesini etkileyebilir.
Dava değerinin eksik gösterildiğinin anlaşılması veya talebin artırılması halinde tamamlayıcı harç istenebilir. Bu yüzden harç hesabı yalnız mirasın toplam değerine bakılarak yapılmamalı; dava konusu edilen mal veya hakkın kapsamı ve davacının talebi birlikte değerlendirilmelidir.
Hukuk Muhakemeleri Kanunu uyarınca davacı, yargılama harçlarıyla birlikte gider avansını da dava açarken yatırır. Başlangıç avansı özellikle dosyada yapılması beklenen tebligat ve benzeri işlemlerin yürütülmesini sağlar. Taraf sayısının fazla olması tebligat giderini artırabilir.
Bilirkişi ücreti, keşif gideri ve tanık gideri gibi delile bağlı ödemeler ise dosyanın ihtiyaçları ortaya çıktıkça ayrıca istenebilir. Örneğin miras mallarının niteliği veya değeri teknik inceleme gerektiriyorsa bir ya da birden fazla bilirkişi görevlendirilmesi gündeme gelebilir. Farklı yerlerde bulunan malların ayrı ayrı incelenmesi de giderleri etkileyebilir.
Genel gider avansının verilen süre içinde tamamlanmaması dava şartları bakımından sonuç doğurabilir. Belirli bir delil için istenen avansın yatırılmaması ise ilgili tarafın o delilden vazgeçmiş sayılması sonucuna yol açabilir. Bu iki avans türünün amacı ve ödenmemesinin sonuçları aynı değildir.
Avukatlık Kanunu’nun 164. maddesi uyarınca avukatlık ücreti, avukatın hukuki yardımının karşılığıdır. Müvekkil ile avukat ücretin yöntemini ve ödeme koşullarını sözleşmeyle belirleyebilir. Bununla birlikte kararlaştırılan ücret, Türkiye Barolar Birliği tarafından yayımlanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesindeki alt sınırın altında olamaz.
Ücret belirlenirken yalnız dava başlığına bakılmaz. İncelenecek belge miktarı, mirasçı sayısı, malvarlığının kapsamı, birden fazla talebin bulunması, ihtiyati hukuki koruma gereksinimi ve dosyanın kanun yolu aşamalarının sözleşmeye dahil olup olmadığı önem taşır. Bu nedenle benzer görünen iki miras davası için iş kapsamı farklı olabilir.
Avukatlık ücreti sabit bir bedel olarak veya kanunun izin verdiği sınırlar içinde dava değerine bağlı şekilde kararlaştırılabilir. Ücret sözleşmesinin yazılı yapılması; hangi işlemlerin kapsama girdiği, yargılama giderlerini kimin karşılayacağı ve sonraki aşamalar için ayrıca ücret doğup doğmayacağı konusunda belirsizliği azaltır.
Mahkemenin karşı tarafa yüklediği vekalet ücreti ile müvekkilin avukatına sözleşme gereğince ödediği ücret aynı kalem değildir. Karşı vekalet ücreti Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hükümde belirlenir. Bu tutar, müvekkilin sözleşmeyle üstlendiği ödemenin otomatik olarak tamamını karşılayan bir geri ödeme sayılmaz.
Harç ve avansların önemli bir bölümü yargılama sırasında ilgili tarafça peşinen karşılanır. Dava sonunda yargılama giderlerinin hangi tarafa yükletileceği kabul ve ret oranına, tarafların taleplerine ve usule ilişkin diğer koşullara göre kararda gösterilir. Davanın kısmen kabul edilmesi halinde giderler taraflar arasında paylaştırılabilir.
Bir giderin karşı tarafa yükletilmesi, başlangıçta ödeme yapılmayacağı anlamına gelmez. Ayrıca hükmedilen tutarın fiilen tahsil edilmesi ayrı bir aşamadır. Bu nedenle maliyet planı yalnız davanın sonunda giderlerin karşı tarafa bırakılacağı varsayımına dayandırılmamalıdır.
Sağlıklı bir maliyet değerlendirmesi için mirasçılık durumunu gösteren belgeler, dava konusu malların kayıtları, varsa vasiyetname veya paylaşma belgeleri ve uyuşmazlığa ilişkin işlemler birlikte incelenmelidir. Hangi talebin ileri sürüleceği netleşmeden yalnız malvarlığının toplam değeri üzerinden yapılan hesap yanıltıcı olabilir.
İlk değerlendirmede dava türü, harcın maktu veya nispi olma ihtimali, gerekli deliller, taraf sayısı ve olası inceleme aşamaları ayrı ayrı ele alınmalıdır. Böylece kesin olmayan tek bir toplam rakam yerine hangi kalemin hangi nedenle doğabileceğini gösteren daha gerçekçi bir gider planı hazırlanabilir.
Yorum Yap