Kültürel Mirasta Kapsayıcılık: TÜBA’dan Yeni Bir Yayın

TÜBA tarafından yayımlanan “iNCLUSION in the Cultural Heritage Sector” başlıklı eser, kültürel mirasın herkes için erişilebilir ve katılıma açık hâle getirilmesine yönelik bilimsel yaklaşımları bir araya getiriyor. Kitap, Prof. Dr. Muzaffer Şeker ve Doç. Dr. Kevser Çınar editörlüğünde hazırlandı.

Kapsayıcılık Yalnızca Fiziksel Erişimle Sınırlı Değil

Yayın, kapsayıcılığı fiziksel erişim koşullarının ötesinde ele alıyor. Engelli bireylerin ve kültürel yaşama katılımda güçlük yaşayan grupların deneyimleri, temsilleri ve karar alma süreçleri eserin merkezinde yer alıyor. Müze yöneticilerinden mimarlara, eğitimcilerden kamu politikaları uzmanlarına kadar geniş bir kesime hitap eden çalışma, bir başvuru kaynağı niteliği taşıyor.

Kitabın çıkış noktası, Avrupa Birliği Erasmus+ programı tarafından ortak finanse edilen ve TÜBA koordinasyonunda yürütülen iNCLUSION projesi. Proje kapsamında yükseköğretim öğrencilerinin engelli bireylere yönelik dönüştürücü kültürel deneyimler geliştirme kapasitesini artırmak hedefleniyor.

Teknoloji ve Katılım Üzerine

Doç. Dr. Kevser Çınar, önsözünde kültürel mirasa erişimin temel bir kültürel hak olduğunu, ancak erişimin tek başına kapsayıcılığı sağlamadığını vurguluyor. Dijital araçların erişimi genişletebileceğini belirten Çınar, teknolojinin kendiliğinden kapsayıcı olmadığını ve değerinin nasıl tasarlandığına, hangi deneyimleri temsil ettiğine ve kullanıcıların geliştirme süreçlerine katılıp katılmadığına bağlı olduğunu ifade ediyor.

Prof. Dr. Muzaffer Şeker ise sunuş yazısında kültürel mirası ortak hafızanın, kimliğin ve toplumsal katılımın alanı olarak tanımlıyor. Şeker’e göre mirasın değeri, herkesin ona erişebilmesi, yorumlayabilmesi ve katkıda bulunabilmesiyle güçlenir.

Yayının Kapsamı

Eserde görme engelli bireyler için dokunsal sergilerden çok duyulu müze tasarımına, evrensel tasarımla öğrenmeden kapsayıcı yükseköğretime kadar farklı konular ele alınıyor. Ayrıca tarihî kent merkezlerinde ulaşım, göç ve aidiyet ilişkisi ile kamusal kültürel mirasa eşit erişim gibi başlıklar da incelenmiş.